Dieta bez glutenu
Wokół diety bezglutenowej jest wiele szumu, a wszyscy, od celebrytów po sportowców, podkreślają korzyści płynące z zastosowania takiego sposobu odżywiania. Wiele firm oferujących catering dietetyczny posiada w swojej ofercie liczne opcje diet bezglutenowych.

Wokół diety bezglutenowej jest wiele szumu, a wszyscy, od celebrytów po sportowców, podkreślają korzyści płynące z zastosowania takiego sposobu odżywiania. Wiele firm oferujących catering dietetyczny posiada w swojej ofercie liczne opcje diet bezglutenowych. Jednak dieta bez glutenu nie jest odpowiednia dla każdego. Należy pamiętać, że jest to dieta eliminacyjna, co wiąże się z większym ryzykiem tego, że wystąpią w niej niedobory składników odżywczych. Warto wiedzieć czym jest dieta bezglutenowa i dla kogo jest przeznaczona zanim zdecydujesz się na jej stosowanie.

Co to jest dieta bezglutenowa?

Dieta bezglutenowa wyklucza wszelkie pokarmy zawierające gluten – białko występujące w pszenicy i kilku innych zbożach. Oznacza to spożywanie tylko pokarmów nie zawierających glutenu, takich jak owoce, warzywa, mięso i jaja, a także przetworzone pokarmy bezglutenowe, takie jak bezglutenowy chleb lub makaron.

Gluten jest białkiem naturalnie występującym w niektórych produktach spożywczych, ale może być również dodawany do żywności podczas przetwarzania w celu nadania jej odpowiedniej konsystencji. Gluten może być używany jako środek wiążący i aromatyzujący, więc czasami można go znaleźć w żywności, której byśmy się nie spodziewali. Oprócz żywności takiej jak pizza, makaron, płatki śniadaniowe i wypieki, gluten może znajdować się we wszystkim, od sosu sojowego i lodów po niektóre leki, produkty kosmetyczne i suplementy diety.

Niektórzy ludzie myślą, że przejście na dietę bezglutenową oznacza niejedzenie węglowodanów, jednak nie jest to prawdą. Wiele pokarmów zawierających węglowodany, takich jak ryż, ziemniaki i fasola, nie zawiera glutenu.

Kto powinien stosować dietę bezglutenową?

Osoby z celiakią

Dieta bezglutenowa jest konieczna dla osób z celiakią, czyli autoimmunologiczną reakcją na gluten, która powoduje, że organizm atakuje jelito cienkie, powodując ból brzucha, nudności, wzdęcia lub biegunkę, a w dłuższej perspektywie trwałe i nieodwracalne uszkodzenie jelita cienkiego. Osoby z celiakią nie tolerują glutenu w żadnej postaci i muszą przestrzegać diety bezglutenowej do końca życia. Jeśli masz celiakię i przypadkowo zjesz gluten, najprawdopodobniej odczujesz te same objawy, które występowały przed przejściem na dietę bezglutenową.

Osoby z nadwrażliwością na gluten

Innym stanem, który może skłonić kogoś do cięcia glutenu z ich diety jest nieceliakalna wrażliwość na gluten, czasami nazywana nietolerancją glutenu. Nie mamy jasnej definicji nietolerancji glutenu i sposobu, aby wyjaśnić patogenezę. Prostym językiem mówiąc, wiemy, że niektórzy ludzie jedząc coś, co zawiera gluten, potem nie czują się dobrze. W porównaniu do celiakii, nietolerancja glutenu nie powoduje trwałych uszkodzeń jelita, a jedynie nieprzyjemne objawy ze strony układu pokarmowego, któe pojawiają się każdorazowo po spożyciu glutenu. W tym przypadku również zaleca się ograniczenie produktów zawierających gluten.

Ważne jest, aby nie zakładać, że podrażnienie przewodu pokarmowego jest wynikiem glutenu. Jeśli podejrzewasz, że możesz mieć nietolerancję glutenu, przede wszystkim zaleca się współpracę z lekarzem i dietetykiem z odpowiednimi uprawnieniami, aby dotrzeć do sedna objawów.

Niestety, nie ma jednoznacznych testów na nietolerancję glutenu. Aby lekarz mógł postawić diagnozę najczęściej zaleca się okresowe stosowanie diety eliminacyjnej gluten. Warto również spróbować zastosowanie diety o niskiej zawartości FODMAP. Jest to plan żywieniowy, który zakłada eliminację produktów, które mają tendencję do podrażnienia jelit. Wśród tych produktów znajdują się również produkty na bazie pszenicy. Jeśli źródłem podrażnienia jest gluten, możesz zauważyć poprawę w zakresie objawów takich jak:

  • Wzdęcia
  • Zaparcie lub biegunka
  • Zmęczenie
  • Gazy
  • Ból brzucha

Osoby uczulone na pszenicę

Osoby z alergią na pszenicę powinny unikać niektórych pokarmów zawierających gluten, ale nie z powodu glutenu. W tym przypadku to pszenica wyzwala reakcję immunologiczną w ich organizmach, co może powodować objawy takie jak wysypka skórna, ból głowy lub podrażnienie śluzówki nosa, czego najczęściej konsekwencja jest intensywne kichanie. Osoby uczulone na pszenicę wciąż mogą spożywać gluten w innych zbożach, który znajduje się między innymi w jęczmieniu i życie.

Czy można przejść na dietę bezglutenową, aby schudnąć?

Ludzie, którzy przechodzą na dietę bezglutenową często tracą na wadze, jednak zwykle dzieje się tak dlatego, że ograniczają również wiele przetworzonych produktów i rafinowanych węglowodanów, które zawierają gluten. Jeśli przestajesz jeść gluten, aby schudnąć, ważne jest, aby uważać na wielkość porcji, regularnie ćwiczyć i jeść dużo pełnowartościowych pokarmów, takich jak owoce, warzywa i chude białka.

Czy istnieją zagrożenia związane z próbą diety bezglutenowej, jeśli nie masz celiakii?

Jeśli wyeliminujesz z diety cały gluten, istnieje ryzyko, że zabraknie w Twojej diecie pełnych ziaren zbóż, błonnika i mikroelementów. Dostarczanie wystarczającej ilości pełnych ziaren w diecie jest szczególnie ważne, jeśli jesteś zagrożony chorobami serca lub cukrzycą. Pełne ziarna mogą obniżyć poziom cholesterolu, a nawet pomóc w regulacji poziomu cukru we krwi. Ponadto, niektóre pokarmy zawierające gluten są źródłem ważnych witamin i minerałów, takich jak witaminy z grupy B, żelazo i magnez.

Należy pamiętać, że niektóre przetworzone pokarmy bezglutenowe zawierają duże ilości niezdrowych składników, takich jak sód, cukier i tłuszcz. Spożywanie tych produktów może prowadzić do przybierania na wadze, wahań poziomu cukru we krwi, wysokiego ciśnienia krwi i innych problemów. Tak więc, etykieta „bezglutenowy” niekoniecznie czyni żywność zdrową.

Jeśli nie cierpisz na celiakię lub podrażnienie przewodu pokarmowego, zaleca się usunięcie wysoko przetworzonej żywności z diety przed usunięciem glutenu. Codzienna dieta powinna obfitować w większe ilości owoców, warzyw, pełnoziarnistego produktów zbożowych oraz chudego białka i tłuszczów pochodzenia roślinnego. Wiele osób stwierdza, że czuje się lepiej po prostu lepiej jedząc, a nie całkowicie eliminując gluten ze swojego jadłospisu.